“Giá như có thể đem những sai lầm đã phạm phải

Có thể bỏ qua đều bỏ qua hết

Có lẽ vẫn kịp để hối hận

…Tất cả đều trách anh

Lúc không nên im lặng lại chọn cách im lặng

Lúc cần dũng cảm lại yếu đuối…” *

Dường như người ta hiếm khi nhận ra rằng, tất cả những gì con người gọi là “sai lầm”, chỉ thật sự được định nghĩa khi đã nhìn thấy cái giá mà họ phải trả. Còn khi đang đắm chìm giữa cơn mê đắm của tuổi trẻ, trong những rung động đầu đời vừa ngọt ngào vừa mù quáng ấy, có mấy ai đủ tỉnh táo để phân biệt đâu là đúng – đâu là sai?

Câu chuyện của Lý Tuyết bắt đầu ở một thị trấn nhỏ, nơi cô là kiểu học sinh mà người lớn nhìn vào đều tin rằng sẽ “đi rất xa”: trầm lặng, thông minh, kỷ luật, học giỏi một cách bền bỉ. Cô không nổi bật vì ồn ào, mà vì lúc nào cũng đứng vững trong nhóm đầu, như thể con đường phía trước đã được vạch sẵn bằng những trang vở ngay ngắn.

Tuổi mười bảy của Lý Tuyết gắn với Trần Vệ Đông, một thiếu niên thông minh không kém nhưng mang theo sự tự tin của người sinh ra đã có bệ đỡ. Ở anh có cả sức hút của tuổi trẻ lẫn thứ kiêu ngạo vô thức của quyền lực gia đình. Và chính điều đó khiến Trần Vệ Đông chưa bao giờ thật sự hiểu rằng có những thứ, một khi đã làm tổn thương, thì không thể “để sau này tính”.

Tuổi trẻ của họ là tình yêu rất thật, nhưng cũng rất non, hệt như một tách trà đầu nước: hương có, vị có, nhưng chưa kịp ra trà đậm đã bị rót đi.

Tình cảm giữa Lý Tuyết và Trần Vệ Đông không phải kiểu yêu dữ dội, mà là thứ rung động rất học trò. Là những buổi tan học đi chậm lại để được sóng bước thêm một đoạn. Là hộp bút được đặt sẵn trên bàn, là ly sữa buổi sáng, là tờ giấy nháp có dòng chữ viết vội. Là những lần cãi nhau vì bài toán khó, rồi lại làm lành bằng một câu nói bâng quơ.

Trần Vệ Đông nói nhiều về tương lai, lời nói ngoài môi miệng anh thốt thành lời sao mà trơn tru thế. Lý Tuyết nghe, không hẳn vì tin mà vì ở tuổi đó, ở bầu không khí ấy, được ai đó chọn mình làm tương lai đã là một điều vĩ đại đến choáng ngợp tất cả.

Họ yêu nhau bằng tất cả sự ngây ngô của tuổi trẻ: không nghĩ xa, không phòng bị, không lường trước hậu quả. Và cũng chính vì vậy, khi Lý Tuyết đứng trước lựa chọn sinh con hay từ bỏ, cô đã chọn giữ lại sinh mệnh ấy. Lý Tuyết có hối hận không? Có chứ, cô hận anh vì từ bỏ cô quá dễ dàng, thậm chí cô còn hận cả bản thân vì quá mức yếu đuối.

Mối quan hệ ấy không kết thúc bằng chia tay, cũng không phải phản bội rõ ràng. Nó kết thúc bằng sự rút lui im lặng nhưng quyết liệt từ phía gia đình Trần Vệ Đông. Tiền bạc được dùng để “giải quyết”. Tương lai của Lý Tuyết bị gấp gọn, cô bị bỏ lại với một cuộc đời rẽ sang hướng khác hoàn toàn.

Cuộc sống nhập cư ở New York khắc nghiệt, nghèo khó, nhưng trật tự. Tầng hầm chật hẹp, công việc chân tay, ngày dài hơn đêm. Nhưng Lý Tuyết không than thở. Cô giữ căn bếp gọn gàng, bữa ăn đơn giản mà tươm tất, giữ cho con một nhịp sống sạch sẽ, ngay ngắn như cách cô từng giữ vở bài năm xưa.

Con gái của cô lớn lên như phần tiếp nối của giấc mơ đã bị cắt đứt: học giỏi, tư duy rõ ràng, có tham vọng bước vào tầng lớp tinh hoa bằng chính năng lực. Cô bé không chỉ là con, mà là minh chứng rằng Lý Tuyết chưa từng gục ngã và chẳng qua chỉ là đi một con đường khác.

***

Ở phía đối diện, Trần Vệ Đông đã trở thành CEO tập đoàn lớn. Cuộc sống của anh hiệu quả, nhiều quyền lực, nhiều mối quan hệ. Hôn nhân của anh là một thỏa thuận: đúng vai, đúng lợi ích, nhưng không thân mật. Anh có tất cả những gì xã hội gọi là thành công, chỉ thiếu một điều: một mối quan hệ không cần tính toán.

Khi gặp lại Lý Tuyết ở Mỹ, điều Trần Vệ Đông cảm thấy không còn là tình yêu thuần túy. Đó là nỗi hối hận đến muộn, là cảm giác lần đầu tiên không thể dùng quyền lực để sửa sai. Anh muốn bù đắp, nhưng vẫn theo cách cũ: sắp xếp, chi phối, can thiệp. Và lần này, Trần Vệ Đông không còn thắng theo cách cũ.

Thật ra, cái đáng sợ nhất ở Trần Vệ Đông không phải anh giàu hay quyền lực, mà là cái thói quen muốn nắm giữ: nắm người, nắm tình huống, nắm cả nhịp thở của người khác. Vì anh đã sống quá lâu trong thế giới nơi mọi thứ đều có thể “giải quyết”. Những ngày đầu mới gặp lại, anh vẫn hành xử như thế. Anh tưởng chỉ cần ép một chút, đẩy một chút, là Lý Tuyết sẽ quay về vị trí năm xưa: cô gái gầy gò, lặng lẽ, bị động.

Nhưng Lý Tuyết của hiện tại không còn là cô gái ấy nữa.

Cô đã đi qua cả một quãng đời mà mỗi ngày đều phải tự cứu mình: nuôi con, kiếm sống, nhập cư, trả giá, gánh chịu. Cái sự “im lặng” của cô không phải yếu mềm. Nó là thứ im lặng của người đã tự khâu mình lại quá nhiều lần, đến mức không còn muốn ai khác chạm vào vết chỉ.

Chính vì vậy, Trần Vệ Đông thất bại ở lần đầu tiên anh khi dùng cách quen thuộc. Không phải vì cô chống trả ồn ào. Mà vì cô không còn bị kéo đi. Cô đứng yên như một đường biên. Và anh là người lần đầu tiên hiểu ra: muốn ở cạnh cô, không thể dùng sức, cũng không thể dùng tiền, càng không thể dùng quyền lực. Muốn ở cạnh cô, chỉ có một cách: học lại từ đầu. Ở đây mới bắt đầu bi kịch thật sự của Trần Vệ Đông.

Bi kịch của anh không nằm ở chuyện “mất” Lý Tuyết, mà nằm ở chỗ: anh chỉ hiểu giá trị của cô khi cô đã không còn cần anh theo nghĩa thông thường nữa. Cô không cần anh để sống. Không cần anh để “được chọn”. Không cần anh để “có tương lai”.

Cô đã tự mình có tất cả những thứ đó bằng một cái giá rất đắt. Và chính từ khoảnh khắc đó, tình yêu mới bắt đầu chuyển sang một hình dạng khác. Không còn là “anh muốn”, mà là “anh có xứng không”. Không còn là “em thuộc về anh”, mà là “anh có đủ kiên nhẫn để đứng đúng chỗ”.

Lý Tuyết không nói yêu. Cô cũng không vội tha thứ. Có những thứ, nói ra thành nhẹ. Mà lòng cô thì đã quá nặng. Nhưng giữa họ không phải là trống rỗng.

Nó là một thứ thỏa thuận ngầm rất lạ: anh không bước qua ranh giới của cô, cô không xua anh ra khỏi đời mình. Anh học cách hỏi thay vì ra lệnh. Cô học cách không co rúm lại mỗi khi nghe giọng anh. Họ ở gần nhau bằng sự tỉnh táo: đừng làm đau thêm, đừng nhắc lại theo cách giẫm lên nhau, đừng đòi bù đắp để đổi lấy tha thứ.

Trần Vệ Đông cũng dần hiểu một điều: với Lý Tuyết, yêu không phải là hoa hồng hay lời hứa. Yêu là để người ta được yên. Là nhìn thấy vết thương mà không tò mò lật ra. Là biết cô mệt và tự bước chậm lại. Là khi cô im lặng, anh không ép cô nói; khi cô đứng lên, anh không kéo lại; khi cô cần, anh thầm lặng xuất hiện.

Và Lý Tuyết… cuối cùng cũng hiểu ra một điều khác: không phải mọi tình yêu đều phải bắt đầu từ rung động. Có những tình yêu bắt đầu từ sự tôn trọng. Từ việc người ta chịu sửa mình để xứng với mình. Từ việc người ta dám trả món nợ cũ bằng cả đời kiên nhẫn, chứ không bằng một lần bù đắp.

Nên khi câu chuyện đi đến hôn nhân, mình không thấy đó là “quay lại”. Mình thấy đó là một dạng đi tiếp, đi tiếp từ nơi họ đã từng gãy. Hôn nhân ấy không làm cho Lý Tuyết trẻ lại, không xóa được những năm cô đã một mình nuôi con, cũng không biến Trần Vệ Đông thành người vô tội. Nhưng nó chứng minh một điều rất người: có những sai lầm không thể sửa, chỉ có thể sống khác đi từ đó về sau. Lý Tuyết vẫn không nói chữ yêu nhưng có lẽ, cô không cần nói nữa.

Vì tình yêu của họ, cuối cùng cũng không còn nằm ở lời thề. Nó nằm ở chỗ: họ ở cạnh nhau mà không làm nhau sợ. Ở cạnh nhau mà vẫn giữ được lòng tự trọng của cả hai. Ở cạnh nhau mà hiểu rằng: có những ngày chỉ cần im lặng đặt một cốc nước ấm lên bàn, hoặc kéo áo khoác cho nhau khi trời trở lạnh, cũng đã là một câu “anh yêu em” đủ dài.

Đau nhất là tuổi trẻ của họ từng yêu rất thật nhưng quá non. Nhưng may nhất là về sau, họ vẫn kịp trưởng thành để hiểu: tình yêu không phải lúc nào cũng là “giữ lấy”, đôi khi là “buông cách cũ”, để học cách ở bên nhau cho đàng hoàng. Và nếu Lý Tuyết cả đời không thốt ra chữ yêu, mình nghĩ Trần Vệ Đông vẫn hiểu. Bởi người đàn ông từng quen chiến thắng bằng quyền lực, cuối cùng lại được “tha thứ”. Không phải bằng lời, mà bằng việc cô cho anh đứng cạnh. Chỉ vậy thôi nhưng với họ, đó đã là tất cả.

Có lẽ, đó cũng là một dạng tình yêu. Không phải tình yêu của tuổi trẻ, mà là tình yêu đã đi qua quá nhiều mất mát để không còn dám gọi tên. Đây không phải câu chuyện “yêu lại từ đầu” mà là một vết cắt rất sâu của tuổi trẻ, của quyền lực, của sự im lặng sai chỗ. Nếu một người phụ nữ đã tự mình bước ra khỏi địa ngục, thì có lẽ, điều cô cần không phải là một người đứng đợi ở cửa, mà là một người đủ hiểu để không kéo cô quay lại bóng tối lần nữa.

_____

*: Trích bản dịch lời bài hát Đáng tiếc không có nếu như do Lâm Tuấn Kiệt thể hiện

*Cover chỉ mang tính chất minh họa cho bài viết