Giới thiệu:

“Sáng sớm là lúc bắt đầu lên kế hoạch cho một ngày, có phải sáng sớm cũng là lúc bạn tỉnh táo nhất không?”

“Tôi tỉnh táo nhất vào lúc g iết người.”

1.

Ngày 7 tháng 7, tôi nhận được một bức thư nặc danh.

Trong thư là một tờ danh sách. Tên của tôi ở cuối cùng.

Mấy ngày sau, những người trong danh sách lần lượt bị g iết c hết.

Ngày thứ tám, đến lượt tôi.

Vào một đêm mưa như trút nước, bố tôi cầm rìu phá cửa phòng của tôi.

2.

Nhà tôi có một căn gác xép bị khóa trái, có tiếng khóc phát ra từ đó mỗi đêm.

Tôi vô cùng tò mò về nó, nhưng bố tôi cấm tôi đến gần.

Lúc gã ta cầm rìu đuổi theo tôi, tôi hoảng loạn không biết chạy đi đâu, bèn trốn vào trong gác xép.

***

“Danh sách c hết chóc” là một tiểu thuyết trinh thám mang màu sắc cực kỳ u tối, nơi cái c hết không còn là cao trào mà trở thành điểm khởi đầu cho việc bóc tách ký ức, tội lỗi và sự đồng lõa kéo dài nhiều năm. Truyện không dẫn dắt người đọc bằng cảm giác hồi hộp thuần túy mà bằng một trạng thái nghẹt thở âm ỉ, từng chi tiết nhỏ dần hé lộ rằng mọi thứ đã được sắp đặt từ rất lâu và không một ai hoàn toàn vô tội.

Tiết Nhiêu lớn lên trong một gia đình mà bề ngoài không có gì khác thường, nhưng bên trong luôn tồn tại một trật tự ngầm đầy áp lực. Cô quen với việc bị kiểm soát, quen với những câu cấm đoán không lời giải thích, quen với việc trong nhà có những khu vực không được phép bước vào và những chuyện không nên hỏi tới.

Tuổi thơ của cô trôi qua trong trạng thái lửng lơ giữa sợ hãi và thích nghi, đến mức nhiều điều bất thường trở thành hiển nhiên.

Người bố hiện diện như một chiếc bóng nặng nề đè lên toàn bộ tuổi thơ của Tiết Nhiêu. Không cần bạo lực thường trực, chỉ bằng sự kiểm soát và cấm đoán, ông ta dựng nên một trật tự nơi mọi bí mật đều được khóa lại và mọi hành vi vượt rào đều bị xem là nguy hiểm. Căn nhà vì thế không còn là nơi để Tiết Nhiêu trở về, mà là một chiếc hộp kín, giam giữ ký ức và đẩy những vết nứt âm thầm lan rộng theo năm tháng.

Và những vết rạn nứt bắt đầu hiện rõ phá vỡ cuộc sống tưởng như bình lặng ấy từ khi Tiết Nhiêu nhận được một danh sách những cái tên, trong đó tên cô đứng ở vị trí cuối cùng.

Không có lời đe dọa cụ thể, không có yêu cầu hay cảnh báo, nhưng ngay sau đó những người trong danh sách lần lượt c hết theo đúng thứ tự. Chuỗi á n m ạng diễn ra lạnh lùng, có quy luật rõ ràng, như thể ai đó đang cố tình phô bày một trật tự khác, trật tự của sự trừng phạt.

Cùng lúc ấy, khu vườn biệt thự nhà của Tiết Nhiêu vốn quen thuộc lại trở thành nơi phơi bày một phát hiện lạnh người: những mảnh xương bị chôn vùi dưới lớp đất tưởng như vô hại buộc mọi sự bình yên giả tạo phải sụp đổ.

Việc phát hiện bộ xương trong khu vườn đánh dấu bước ngoặt thực sự của câu chuyện. Từ đây, những gì từng chỉ tồn tại dưới dạng dự cảm và bất an mơ hồ của Tiết Nhiêu bắt đầu có hình hài cụ thể. Khu vườn, không gian quen thuộc gắn với tuổi thơ và gia đình Tiết Nhiêu, đột ngột trở thành hiện trường, buộc Tiết Nhiêu và những người xung quanh phải đối diện với khả năng rằng trong chính ngôi nhà này có thể đã từng xảy ra một t ội á c nghiêm trọng.

Cảnh sát vào cuộc nhưng việc điều tra bộ xương không dẫn đến kết luận rõ ràng ngay lập tức. Danh tính nạn nhân không dễ xác định, thời gian t ử v ong đã quá lâu, và những người liên quan đều đưa ra lời khai mập mờ hoặc né tránh.

Trong khi đó, chuỗi á n m ạng theo danh sách vẫn tiếp diễn, khiến hướng điều tra bị chia cắt giữa hiện tại và quá khứ. Bộ xương trở thành một dấu hỏi lớn: nó không trực tiếp trùng khớp với các nạn nhân trong danh sách, nhưng lại có cảm giác liên quan chặt chẽ đến gốc rễ của mọi việc. Chính sự lệch pha ấy khiến toàn bộ câu chuyện càng thêm ngột ngạt, quá khứ và hiện tại không hòa vào nhau, nhưng cũng không thể tách rời.

Song song với việc điều tra bộ x ương, cảnh sát vẫn tiếp tục truy đuổi theo chuỗi á n m ạng trong danh sách. Tuy bề ngoài hai tuyến này không liên quan, nhưng việc cả hai cùng tồn tại khiến không khí điều tra trở nên căng thẳng. H ung t hủ bản danh sách dường như không hề bị ảnh hưởng bởi việc cảnh sát đào sâu vào quá khứ, thậm chí còn có dấu hiệu cố tình đẩy nhanh tiến độ, như thể đang thách thức năng lực của cơ quan điều tra.

Tiết Nhiêu bị buộc phải đối diện với những ký ức mà trước đây cô chưa từng nghiêm túc suy nghĩ. Những chi tiết tưởng như vụn vặt bắt đầu kết nối một cách rõ ràng: lý do vì sao một số khu vực trong nhà luôn bị cấm, vì sao có những giai đoạn gia đình cô thay đổi chỗ ở đột ngột, vì sao có những câu chuyện không bao giờ được kể trọn vẹn. Cô không có bằng chứng cụ thể, nhưng trực giác mách bảo rằng bộ xương trong vườn có liên hệ trực tiếp đến chính gia đình mình.

Khi cuộc điều tra dần đi sâu, cảnh sát bắt đầu lần ngược về những người từng sinh sống hoặc thường xuyên xuất hiện trong ngôi nhà ấy nhiều năm trước. Một vài gương mặt cũ trở lại, mang theo những ký ức rời rạc, ngập ngừng và thiếu vắng nhiều mảnh ghép.

Trong các buổi lấy lời khai, sự bất thường dần lộ rõ, một dạng bạo lực khác còn tinh vi hơn cả bạo lực thể xác. Không ai nói dối trắng trợn, nhưng cũng không ai nói hết sự thật. Các câu trả lời luôn dừng lại đúng chỗ cần dừng, những chi tiết bị lướt qua rất nhanh, để lại những khoảng trống kéo dài khó chịu…

Những gì họ nói ra không đủ để gọi tên sự thật, nhưng lại đủ để khẳng định rằng đã từng có một biến cố nghiêm trọng xảy ra, một biến cố được cố tình đẩy vào quên lãng.

Càng điều tra, sự kiểm soát trong gia đình càng trở nên rõ rệt, thái độ của bố Tiết Nhiêu trở nên ngày càng cực đoan. Ông ta liên tục tìm cách cản trở việc điều tra, phản ứng dữ dội trước các câu hỏi liên quan đến bộ xương và đặc biệt nhạy cảm với việc Tiết Nhiêu tiếp xúc với các đồng nghiệp cảnh sát. Những hành vi ấy không đủ để kết tội, nhưng đủ để khiến ông ta trở thành trung tâm của mọi nghi vấn.

Khi các vụ án trong danh sách tiến gần hồi kết, mối liên hệ gián tiếp giữa hai tuyến điều tra bắt đầu hiện rõ. Bộ xương đại diện cho nguồn gốc của bi kịch, còn danh sách đại diện cho hệ quả kéo dài của việc che giấu bi kịch đó.

Cảnh sát dần nhận ra rằng, dù không phải cùng một vụ án, hai câu chuyện này cùng xuất phát từ một cấu trúc gia đình và xã hội đã dung túng cho b ạo l ực, phân biệt giới tính và sự im lặng.

Trong cấu trúc ấy, Tiết Nhiêu và h ung t hủ không còn là hai tuyến nhân vật tách rời, mà trở thành hai khả năng khác nhau sinh ra từ cùng một nền tảng. Cả hai đều lớn lên trong môi trường nơi sự im lặng được xem là giải pháp, nơi quyền lực gia đình lấn át đạo đức và nơi phân biệt giới tính cùng b ạo l ực tinh thần tồn tại dưới lớp vỏ “chuyện nhà người ta”. Khác biệt duy nhất nằm ở cách họ phản ứng trước những điều ấy.

Tiết Nhiêu chọn tồn tại bằng cách thích nghi. Cô học cách thu mình lại, học cách không hỏi, không chạm tới những vùng cấm và không gọi tên những điều khiến người khác khó chịu.

Sự an toàn của cô được xây dựng trên nền tảng của việc chấp nhận một trật tự sai lệch như điều hiển nhiên. Chính vì thế, hành trình của Tiết Nhiêu mang tính thụ động ở bề mặt, nhưng lại đầy giằng xé bên trong, mỗi bước tiến gần sự thật là một lần cô buộc phải thừa nhận rằng sự bình yên mình có được không phải là miễn phí.

H ung t hủ thì đi theo con đường ngược lại. Thay vì thích nghi, hắn lựa chọn phá vỡ. Nhưng sự phá vỡ ấy không xuất phát từ cơn đ iên l oạn bộc phát, mà từ một logic lạnh lùng được hình thành qua nhiều năm quan sát và ghi nhớ.

Hắn không nhắm vào những người gây tổn thương cho mình trực tiếp, mà vào những kẻ đại diện cho hệ thống gia đình đã dung túng cho b ạo l ực và đạo đức giả.

Những cái c hết trong danh sách vì thế không mang dáng dấp trả thù cá nhân mà giống một bản án được tuyên thay cho một công lý chưa từng xuất hiện.

Điểm khiến câu chuyện trở nên ám ảnh nằm ở chỗ hung thủ không phải kẻ xa lạ với Tiết Nhiêu. Hắn không đến từ bên ngoài phá vỡ gia đình cô, mà được nuôi dưỡng bởi chính những giá trị đã bao bọc tuổi thơ cô.

Nếu Tiết Nhiêu là người sống sót nhờ im lặng, thì h ung t hủ là kẻ không còn khả năng im lặng nữa. Một người giữ gìn trật tự để tồn tại, người kia hủy diệt trật tự để tự chứng minh sự tồn tại của mình.

Sự đối chiếu này khiến mọi phán xét đạo đức trở nên khó khăn. H ung t hủ không được miêu tả như kẻ đáng thương cần được cảm thông, nhưng cũng không thể bị giản lược thành một con q uái v ật thuần túy. Hắn là sản phẩm cực đoan của cùng một hệ thống đã tạo ra Tiết Nhiêu chỉ khác ở chỗ, hắn là hệ quả mà gia đình và xã hội không thể tiếp tục làm ngơ.

Ở điểm này, câu chuyện buộc người đọc phải đối diện với một câu hỏi không dễ chịu, nếu Tiết Nhiêu không buộc phải nhìn thấy sự thật, liệu cô có tiếp tục sống yên ổn trong trật tự ấy? Và nếu h ung t hủ không chọn con đường b ạo l ực, liệu bi kịch có bao giờ được gọi tên?

Hai con người, hai lựa chọn, nhưng cùng dẫn về một kết luận lạnh lẽo: sự im lặng kéo dài đủ lâu sẽ luôn sinh ra những hậu quả vượt khỏi tầm kiểm soát.

***

Nhìn chung, “Danh sách ch.ết chóc” là một tiểu thuyết trinh thám có tham vọng rõ ràng, không chỉ kể một vụ án mà đào sâu vào cấu trúc gia đình và những hệ giá trị đã dung túng cho bạo lực và sự im lặng trong thời gian dài.

Điểm mạnh lớn nhất của truyện nằm ở không khí u tối được duy trì nhất quán, cùng cách xây dựng bi kịch không dựa vào cao trào kịch tính mà vào cảm giác nghẹt thở âm ỉ.

Hành trình của Tiết Nhiêu được triển khai tinh tế, đặc biệt ở quá trình thức tỉnh chậm rãi, khiến câu chuyện có chiều sâu tâm lý và dư chấn cảm xúc kéo dài sau khi khép lại.

Tuy nhiên, chính lựa chọn đặt nặng bầu không khí và tầng ý nghĩa xã hội cũng khiến truyện trở nên kén người đọc. Nhịp truyện ở một số đoạn khá chậm, phần điều tra được tiết chế đến mức có thể gây cảm giác thiếu bùng nổ với những ai mong chờ một trinh thám thuần phá án. Một vài tuyến nhân vật phụ xuất hiện chủ yếu để phục vụ chủ đề, chưa có đủ không gian để phát triển trọn vẹn, khiến tác động cảm xúc đôi lúc chưa đạt đến mức tối đa.

Dù vậy, những hạn chế ấy không làm lu mờ giá trị cốt lõi của tác phẩm. Đây không phải câu chuyện để đọc nhanh cho qua, mà là cuốn truyện buộc người ta phải đọc chậm, suy nghĩ nhiều, và chấp nhận cảm giác khó chịu mà nó mang lại.

Truyện không đưa ra câu trả lời dễ chịu, cũng không trao cho người đọc cảm giác công lý trọn vẹn, nhưng chính sự không thỏa mãn ấy lại là điều khiến nó đáng nhớ.

Nếu yêu thích trinh thám tâm lý, chính kịch gia đình u tối và những câu chuyện dám chạm tới vùng xám đạo đức, đây là một tác phẩm đáng đọc. Còn nếu mong chờ nhịp truyện nhanh, cú twist dồn dập và cảm giác hả hê khi phá án, “Danh sách c hết chóc có thể sẽ không phải lựa chọn dễ chịu.

Nhưng dù ở phía nào, rất khó để phủ nhận rằng đây là một câu chuyện để lại dư âm, không phải bằng sự giật gân, mà bằng việc buộc người đọc phải đối diện với những điều vốn thường bị bỏ qua.

____

“…”: Trích từ bản chuyển ngữ mà reviewer đã đọc: Na - Team Allin

*Cover chỉ mang tính chất minh họa cho bài viết